TSE 4 december 2021

Een totale zonsverduistering in Antarctica

De zonsverduistering van 4 december 2021 is gedeeltelijk boven het grootste deel van het Antarctisch continent, de zuidelijke oceanen en Zuid-Afrika. Het totaliteitsgebied strekt zich uit van de oostelijke Antarctische oceaan over het westelijk Antarctisch continent naar de westelijke Antarctische oceaan.

Waarom is deze eclips zo bijzonder?

Totale zonsverduisteringen zijn zeldzaam op gelijk welke plek op aarde, want het totaliteitsgebied bestrijkt steeds slechts een klein gedeelte van het aardoppervlak (in tegenstelling tot totale maansverduisteringen, die over een veel groter gebied zichtbaar zijn).

Als die verduistering dan plaatsvindt met Antarctica als achtergrond, is dat een nog uniekere gebeurtenis. Bovendien valt ze in de Antarctische zomer, op een plaats toegankelijk voor toeristische expeditieschepen. 

Een vermeldenswaardig toemaatje is dat het eclipspad, anders dan bij de meeste zonsverduisteringen, beweegt van oost naar west over Antarctica. Bij een normale zonsverduistering loopt het pad van west naar oost. Deze omkering is enkel mogelijk in poolgebieden!
 


Tijdstippen

De zonsverduistering vindt plaats in alle vroegte.... Ongeveer een half uur na zonsopkomst (rond 5.45 uur UT) raakt de maanschijf de zonneschijf. Dat is het "eerste contact". Een goeie 50 minuten later is de verduistering compleet (tweede contact). In de omgeving waar het expeditieschip zich zal bevinden, duurt de totaliteit ongeveer 1 minuut. Het einde van de totaliteit is het derde contact.
Rond 8u UT is de zonsverduistering helemaal voorbij (vierde conctact).   

De lokale tijd zal 2 of 3 uur vroeger zijn dan UT, al naargelang de scheepstijd die gehanteerd wordt.

Waar neem je de eclips waar?

Voor het waarnemen van de eclips zal koers gezet worden naar  de South Orkney Islands.  
Dit is dicht aan de rand van de totaliteitszone, waardoor fenomenen zoals Bailys Beads (parelsnoer, enkele seconden voor de totaliteit) meer uitgesproken zijn.

Niet alleen is dit een unieke kans om deze extreem afgelegen eilandengroep te bezoeken, ook klimatologisch gezien biedt deze plek de beste kansen op een open hemel omwille van een microklimaat!


 

Eclips-weerspecialist Jay Anderson schrijft op zijn website:

Over the oceans, cloud cover averages more than 90%, as the coastline cannot be approached from the north because of the permanent floating ice over the Weddell Sea, which reaches most of the distance to the South Orkney Islands. In spite of this pessimistic tone, the situation for ship-board observers may not be as bleak as the cloud map would suggest....
The South Orkneys, like most island groups in the Southern Ocean, are rugged and mountainous, so that eclipse expeditions may be able to take advantage of the lee side clearing that typically comes with flow over higher terrain. As the air descends on the downwind side, the air is compressed and warmed, lowering the relative humidity and often clearing low- and mid-level cloud that might be present in the flow. On the South Orkney Islands, this is usually the north side, as prevailing winds are from the west.